Gaziantep'te Çocuklar İçin Oyun Terapisi

Bu cümleleri kuran bir veliyseniz, çocuğunuzu anlamaya çalışırken yorulmuş olabilirsiniz. Bu yorgunluk, çocuğunuza gösterdiğiniz özenin bir parçasıdır; yetersizlik işareti değildir. Küçük çocuklar için sözcükler çoğu zaman yeterli bir dil değildir. Oyun ise çocuğun kendi dilidir.

Psikolog Zeynep Buse Yengil, Gaziantep Şehitkamil (Güvenevler) kliniğinde çocuklarla çalışır; klinikte çocuklar için düzenlenmiş bir oyun odası bulunur (Klinik sayfası). Adres: Güvenevler Mahallesi, 29073 Nolu Sokak, No: 1B, Şehitkamil (meslek derneği kaydı).

Oyun terapisi nedir?

Association for Play Therapy (APT), oyun terapisini şöyle tanımlar: eğitimli oyun terapistlerinin, danışanların psikososyal güçlükleri önlemelerine ya da çözmelerine ve ideal büyüme ve gelişimi sağlamalarına yardımcı olmak için oyunun terapötik güçlerinden yararlandığı, kuramsal bir modelin sistemli kullanımına dayanan kişilerarası bir süreçtir (Association for Play Therapy). Türkçe akademik derlemede de oyun terapisinin, çocukların psikososyal sorunlarında oyunun terapötik gücünden yararlanan bir yöntem olduğu ve en sık 3-12 yaş aralığında tercih edildiği belirtilir (Genç ve Tolan, 2021, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar).

Kısacası: çocuk, anlatmak zorunda kalmadan, oyun içinde duygularını ve yaşadıklarını gösterebilir. Yetişkin de onu yargılamadan izler ve eşlik eder.

Zeynep Buse Yengil'in bu alandaki eğitimi

Zeynep Buse Yengil, Mart 2024'te "Level I Training of Experiential Play Therapy®" eğitimine katılmıştır (15-17 Mart 2024, İstanbul). Unvanı Psikolog'dur.

Süreç nasıl işler?

Her çocuk farklıdır; süreç hazır bir kalıba göre değil, tanıştıktan sonra birlikte şekillenir. Genel çerçeve şöyle:

1. İlk iletişim. Telefon ya da WhatsApp'tan sizi buraya getiren durum kısaca konuşulur. Ayrıntılı anlatmak zorunda değilsiniz.

2. Veli görüşmesi. Çoğu zaman ilk adım ebeveynle tanışmaktır: çocuğun gelişimi, günlük düzeni, okulu, ilişkileri ve sizi endişelendiren durumlar konuşulur. Bu görüşme yargılamak için değil, çocuğu birlikte anlamak içindir.

3. Oyun odasında tanışma. Çocuk, oyun odasında kendi hızıyla tanışır. Seçtiği oyuncak, kurduğu oyun ya da hiçbir şey seçmemesi bile bir anlatımdır. Çocuğa soru yağdırılmaz, oyuna zorlanmaz.

4. Birlikte karar. İlk görüşmelerden sonra neye ihtiyaç olduğu ve görüşmelerin hangi sıklıkta süreceği sizinle paylaşılır. Bir kararı sizin adınıza vermek değil, bilgiyle birlikte karar vermek amaçlanır.

5. Ebeveynle iş birliği. Çocuğun gelişimi evde, okulda ve oyun odasında birlikte şekillenir. Bu yüzden ebeveyn görüşmeleri sürecin parçasıdır. Çocuğun oyunda gösterdikleri ayrıntılarıyla aktarılmaz; nasıl destek olabileceğinize dair genel bir çerçeve paylaşılır.

Kişisel verilerin korunması için KVKK sayfasına bakabilirsiniz.

Oyun odasında neler olur?

Çocuğun karşısına bir ders ya da test konmaz. Oda, çocuğun rahat edebileceği şekilde düzenlenmiştir; fotoğraflarını Klinik sayfasında görebilirsiniz. Çocuk oyuncaklarla ne yapmak istediğini seçer; psikolog yanında olur, izler, gerektiğinde oyuna eşlik eder ve çocuğun gösterdiği duyguları adlandırmasına yardımcı olur. Bazı çocuklar ilk görüşmede çok konuşur, bazıları hiç konuşmaz. İkisi de olağandır.

Görüşmelerin arasında evde neler yapabilirsiniz?

Bunlar bir tedavinin yerini tutmaz; yalnızca çocuğunuzla bağınızı korumanıza yardım eden küçük adımlardır:

• Oyuna katılın, yönetmeyin. Gün içinde on dakika, çocuğun seçtiği oyunda ona uymak, "şunu da yap" demeden eşlik etmek çoğu çocuk için kıymetlidir.
• Duyguyu adlandırın. "Kızdığını görüyorum" gibi bir cümle, çocuğun anlaşıldığını hissetmesine yardım edebilir.
• Soru yağdırmayın. "Bugün ne oldu, neden böyle yaptın?" yerine "Bugün seninle oynamak istiyorum" demek kapıyı aralar.
• Düzeni koruyun. Uyku, yemek ve okul saatleri çocuk için güven alanıdır.
• Kendinize de yer açın. Çocuğun zorluğu ebeveyni de yorar; kendi yorgunluğunuzu fark etmeniz önemlidir.

Hangi durumlarda ailelerin aklına gelir?

Bu liste bir tanı listesi değildir; ailelerin sık anlattığı durumlardır:

• Okula uyumda zorlanma, ayrılık anında ağlama
• Sık korkular, uyku düzeninde değişiklik
• Öfke patlamaları, kardeş kavgaları
• Ailede değişiklik (taşınma, kayıp, ayrılık) sonrası içine kapanma
• Yaşadığını sözcüklerle anlatmakta zorlanma

Çocuğunuz ergenlik çağındaysa çocuk ve ergen sayfasına bakabilirsiniz.

Ne zaman destek almalı?

Net bir çizgi yoktur; şu işaretler bir psikologla konuşmak için iyi bir nedendir:

• Zorlanma birkaç haftadan uzun sürüyorsa
• Çocuğun uyku, iştah, okul ya da arkadaş ilişkileri belirgin biçimde etkilendiyse
• Eskiden keyif aldığı oyunlardan uzaklaştıysa
• Siz, evde ne yapacağınızı bilemez hale geldiyseniz

Bunların hiçbiri "çocuğunuzda bir sorun var" demek değildir; yalnızca destek almak için yeterli bir nedendir. Erken konuşmak sorunu büyütmez.

Acil durum. Çocuğun kendine zarar verme riski ya da acil bir güvenlik durumu varsa 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun. Bu sayfadaki bilgi acil müdahalenin yerini tutmaz.

Psikolog seçerken neye bakabileceğinizi merak ediyorsanız Gaziantep'te çocuk psikoloğu nasıl seçilir? yazısı size yardımcı olabilir.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

• Association for Play Therapy, oyun terapisi tanımı
• Genç, M. ve Tolan, Ö. (2021). Okul Öncesi Dönemde Sık Görülen Psikolojik ve Gelişimsel Bozukluklarda Oyun Terapisi Uygulamaları. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar
• Zeynep Buse Yengil, meslek derneği kaydı (adres, unvan)